راهنمای انتخاب موتور برای پروژههای تعویض موتور آسانسور؛ از بررسی موتور قدیمی تا انتخاب موتور جدید
۱۴۰۵-۰۴-۳۰
تکنولوژی هووس HEVOS؛ وقتی مغز الکترونیکی جای تنظیمات سنتی را میگیرد
۱۴۰۵-۰۵-۱۱
سایش سیمبکسل معمولا نتیجه یک عامل منفرد نیست. در یک سیستم کششی، سیمبکسل بهطور مداوم از روی فلکهها عبور میکند، تحت کشش قرار میگیرد، خم و راست میشود و در هر سیکل حرکت، بارهای مختلفی را تحمل میکند.اگر در این سیستم یکی از اجزا درست انتخاب یا تنظیم نشده باشد، فشار واردشده به سیمبکسل افزایش پیدا میکند.
برای مثال: شیار نامناسب – افزایش فشار موضعی – سایش سیمبکسل – تغییر شکل شیار – افزایش لغزش – سایش بیشتر
مثال د یگر: کشش نامساوی سیمبکسلها – توزیع نامناسب بار – لغزش برخی سیمبکسلها – سایش شیار – افزایش اختلاف کشش
یعنی گاهی یک مشکل کوچک میتواند به مرور زمان به یک چرخه معیوب تبدیل شود که هم سیمبکسل و هم فلکه کششی را تخریب میکند.
۱. شیار فرسوده فلکه کششی؛ یکی از مهمترین دلایل ساییدگی سیم بکسل آسانسور
فلکه کششی محل تماس مستقیم سیمبکسل با سیستم محرکه آسانسور است. به همین دلیل، وضعیت شیارهای فلکه تأثیر مستقیمی بر عمر سیمبکسل دارد.
اگر شیار فلکه به مرور زمان فرسوده شود، شکل اولیه خود را از دست میدهد و نحوه نشستن سیمبکسل داخل شیار تغییر میکند.
در این شرایط ممکن است:
- سطح تماس سیمبکسل با شیار کاهش پیدا کند.
- فشار روی بخش خاصی از سیمبکسل افزایش یابد.
- لغزش بین سیمبکسل و فلکه بیشتر شود.
- سیمبکسل به دیواره شیار برخورد کند.
- سایش موضعی ایجاد شود.
- خود شیار نیز سریعتر فرسوده شود.
این وضعیت میتواند یک چرخه فرسایشی ایجاد کند:
سایش سیمبکسل ← فرسایش شیار ← تغییر هندسه شیار ← افزایش لغزش ← سایش بیشتر سیمبکسل
به همین دلیل، وقتی سیم بکسل آسانسور زودتر از حد انتظار فرسوده میشود، بررسی فلکه کششی باید یکی از اولین مراحل عیبیابی باشد.
در منابع تخصصی نیز تأکید شده که فرسودگی شیار و لغزش سیمبکسل میتواند باعث ایجاد سایش شدید روی سیمبکسل و خود فلکه شود و در برخی موارد، ادامه کار با فلکه فرسوده بدون اصلاح یا تعویض آن، مشکل را پس از نصب سیمبکسل جدید نیز تکرار میکند.
۲. نامناسب بودن شکل یا ابعاد شیار فلکه
هر شیار فلکهای برای هر سیمبکسلی مناسب نیست.
قطر سیمبکسل و هندسه شیار فلکه باید با یکدیگر سازگار باشند.
اگر شیار بیش از حد باریک باشد، سیمبکسل ممکن است تحت فشار بیش از حد قرار بگیرد.
اگر شیار بیش از حد باز یا بزرگ باشد، سیمبکسل حمایت کافی از طرف شیار دریافت نمیکند و ممکن است دچار تغییر شکل، فشار نامناسب یا لغزش شود.
بنابراین در زمان بررسی ساییدگی سیم بکسل آسانسور باید موارد زیر بررسی شوند:
- قطر واقعی سیمبکسل
- شکل شیار
- عمق شیار
- میزان فرسودگی شیار
- یکنواختی شیارها
- تطابق شیار با نوع سیمبکسل
در واقع، فلکه کششی و سیمبکسل باید بهعنوان یک مجموعه مهندسیشده دیده شوند، نه دو قطعه مستقل.
منابع فنی مربوط به طراحی و بازرسی شیار نیز تأکید میکنند که شیار باید با قطر و ساختار سیمبکسل مطابقت داشته باشد و فرسودگی یا تغییر شکل آن میتواند عمر سیمبکسل را کاهش دهد.
۳. عدم تساوی کشش سیمبکسلها
اگر آسانسور شما چند رشته سیمبکسل دارد، نباید تصور کرد که همه سیمبکسلها بهصورت خودکار بار را به یک اندازه تحمل میکنند.
در یک سیستم سالم، کشش سیمبکسلها باید تا حد امکان متعادل باشد.
اگر یک سیمبکسل بیش از حد سفت و دیگری شل باشد، بار و فشار به شکل یکنواخت توزیع نمیشود.
در نتیجه ممکن است:
- یک سیمبکسل بار بیشتری تحمل کند.
- سیمبکسل دیگر دچار لغزش شود.
- فشار روی شیارهای فلکه متفاوت شود.
- برخی شیارها سریعتر از بقیه فرسوده شوند.
- لرزش و صدای غیرعادی ایجاد شود.
- کیفیت حرکت و توقف آسانسور کاهش پیدا کند.
یکی از نشانههای مهم این مشکل، تفاوت محسوس در میزان سایش سیمبکسلها یا شیارهای فلکه است.
منابع تخصصی صنعت آسانسور نیز عدم تساوی کشش را یکی از عوامل مهم کاهش عمر سیمبکسل و فرسودگی فلکه معرفی میکنند. کشش نامتعادل میتواند باعث شود برخی سیمبکسلها فشار بیشتری به شیار وارد کنند و برخی دیگر نسبت به فلکه دچار لغزش شوند.
بنابراین اگر سیم بکسل آسانسور را تعویض کردهاید اما پس از مدتی دوباره شاهد ساییدگی نامتوازن هستید، تنظیم و اندازهگیری کشش تکتک سیمبکسلها باید در اولویت بررسی قرار گیرد.
۴. همراستا نبودن فلکهها؛ مشکلی که از بیرون همیشه دیده نمیشود
یکی از دلایل مهم ساییدگی موضعی سیمبکسل، عدم همراستایی فلکهها است.
مسیر حرکت سیمبکسل باید بهگونهای باشد که سیمبکسل بدون انحراف جانبی غیرضروری وارد شیار شده و از آن خارج شود.
اگر فلکهها نسبت به یکدیگر همراستا نباشند، سیمبکسل ممکن است هنگام ورود یا خروج از شیار، به دیواره آن فشار وارد کند.
این وضعیت میتواند باعث:
- سایش یکطرفه سیمبکسل
- سایش یک سمت شیار
- شکست مفتولهای سطحی
- ایجاد لرزش
- ایجاد صدای غیرعادی
- افزایش پیچش سیمبکسل
شود.
در منابع فنی مربوط به سیمبکسل نیز تأکید شده که همراستایی نامناسب و زاویه ورود نامطلوب میتواند باعث تماس سیمبکسل با لبه شیار و ایجاد سایش موضعی شود.
به همین دلیل، در پروژههایی که سیمبکسل فقط از یک قسمت مشخص دچار ساییدگی شده است، باید مسیر کامل حرکت سیمبکسل و تمام فلکههای مسیر بررسی شود؛ نه فقط فلکه کششی.
۵. لغزش سیمبکسل روی فلکه
سیستم کششی آسانسور بر اساس انتقال نیرو از فلکه به سیمبکسل کار میکند.
اگر شرایط لازم برای کشش و اصطکاک مناسب فراهم نباشد، سیمبکسل ممکن است روی فلکه دچار لغزش شود.
لغزش میتواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- کشش نامناسب سیمبکسلها
- فرسودگی شیار
- انتخاب نامناسب شیار
- آلودگی سطح فلکه
- روانکاری نامناسب
- عدم تطابق سیمبکسل و فلکه
- شرایط نامناسب بارگذاری
لغزش مکرر میتواند بهمرور سطح سیمبکسل و شیار فلکه را فرسوده کند.
در واقع، یکی از خطرناکترین حالتها این است که سیمبکسل جدید روی فلکهای نصب شود که خودش قبلاً دچار فرسودگی شده است.
در این حالت ممکن است سیمبکسل جدید خیلی زود همان الگوی سایش سیمبکسل قبلی را تکرار کند.
۶. انتخاب نامناسب سیمبکسل
همه سیمبکسلها برای همه آسانسورها مناسب نیستند.
در انتخاب سیمبکسل باید عواملی مانند موارد زیر در نظر گرفته شوند:
- نوع آسانسور
- نوع سیستم تعلیق
- سرعت آسانسور
- قطر فلکهها
- تعداد خمشدنهای سیمبکسل
- شرایط کاری
- نوع فلکه
- تعداد سیکلهای کاری
- شرایط محیطی
بهخصوص در آسانسورهای مدرن با فلکههای کوچکتر، فشار واردشده به سیمبکسل و تعداد خم و راستشدن آن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تولیدکنندگان سیمبکسلهای تخصصی آسانسور نیز برای سیستمهای با فلکههای کوچک و شرایط کاری سختتر، ساختارهایی با مقاومت بیشتر در برابر خستگی خمشی و سایش ارائه میکنند.
بنابراین انتخاب سیمبکسل صرفا بر اساس قطر و قیمت روش مناسبی نیست.
۷. اختلاف قطر سیمبکسلها
در آسانسورهایی که چند سیمبکسل بهصورت موازی کار میکنند، یکسان بودن مشخصات سیمبکسلها اهمیت زیادی دارد.
اگر قطر یا مشخصات سیمبکسلها با یکدیگر تفاوت داشته باشد، نحوه قرارگیری آنها در شیار و میزان مسافتی که در هر دور فلکه طی میکنند میتواند متفاوت شود.
در نتیجه، توزیع بار و کشش بین سیمبکسلها دچار مشکل میشود.
این اختلاف ممکن است در ابتدا بسیار جزئی باشد اما در طول زمان باعث شود:
کشش نامتعادل → لغزش → سایش شیار → تغییر بیشتر شرایط تماس → تشدید عدم تعادل
به همین دلیل، در زمان تعویض سیم بکسل آسانسور، بهتر است مجموعه سیمبکسلها مطابق مشخصات فنی پروژه و بهصورت یک مجموعه هماهنگ تأمین شوند.
۸. نصب و باز کردن نادرست سیمبکسل
یکی از موضوعاتی که گاهی کمتر مورد توجه قرار میگیرد، نحوه نصب سیمبکسل است.
سیمبکسل یک قطعه ساده و بدون حساسیت نیست. نحوه باز کردن از قرقره، حمل، کشیدن و نصب آن میتواند روی وضعیت نهایی سیمبکسل تأثیر بگذارد.
اگر سیمبکسل در زمان نصب:
- بیش از حد پیچانده شود.
- از روی قرقره به روش نامناسب باز شود.
- دچار kink یا گرهخوردگی شود.
- پیچش اولیه آن تغییر کند.
- به شکل نامناسب کشیده شود.
ممکن است ساختار داخلی سیمبکسل آسیب ببیند.
IPH نیز در راهنمای فنی خود، خطای انسانی در نصب، اختلاف اولیه قطر شیارها، فرسودگی شیار، اختلاف قطر سیمبکسل و روانکاری نامناسب را از عوامل مرتبط با عدم تعادل کشش معرفی میکند.
بنابراین اگر سیمبکسل جدید از همان ابتدای نصب رفتار غیرعادی دارد، بهتر است روش نصب نیز بررسی شود.
۹. روانکاری نامناسب سیم بکسل آسانسور
روانکاری سیمبکسل موضوعی حساس است.
کمبود روانکاری میتواند باعث افزایش اصطکاک بین مفتولها و رشتهها و افزایش سایش داخلی و خارجی شود.
از طرف دیگر، روانکاری بیش از حد یا استفاده از ماده نامناسب نیز ممکن است روی عملکرد کششی سیستم تأثیر منفی بگذارد.
بنابراین نباید هر روغن یا گریسی را بهصورت خودسرانه روی سیمبکسل آسانسور استفاده کرد.
نوع ماده روانکننده و روش استفاده باید با توجه به دستورالعمل سازنده سیمبکسل و شرایط سیستم انجام شود.
نکته مهم این است که خشک شدن بیش از حد سیمبکسل نیز میتواند نشانهای از نیاز به بررسی وضعیت روانکاری باشد، اما راهحل همیشه اضافه کردن روغن نیست؛ ابتدا باید مشخص شود که نوع روانکاری و مقدار آن برای همان سیمبکسل و سیستم مناسب است.
۱۰. پیچش و تابخوردگی سیمبکسل
سیمبکسل آسانسور باید در شرایطی نصب و نگهداری شود که پیچش غیرطبیعی در آن ایجاد نشود.
پیچش میتواند روی نحوه قرارگیری رشتهها، طول گام سیمبکسل و توزیع کشش تأثیر بگذارد.
در برخی موارد، تابخوردگی میتواند باعث شود یک قسمت از سیمبکسل نسبت به بخش دیگر رفتار متفاوتی داشته باشد.
به همین دلیل، اگر در بازرسی سیمبکسل با مواردی مانند:
- بازشدگی رشتهها
- تغییر شکل غیرعادی
- افزایش طول گام
- چرخش غیرطبیعی
مواجه شدید، باید علت ایجاد پیچش بررسی شود.
۱۱. شرایط کاری و تعداد سیکلهای حرکت
عمر سیم بکسل آسانسور فقط به زمان تقویمی بستگی ندارد.
دو آسانسور که هر دو پنج سال کار کردهاند، لزوما میزان استهلاک یکسانی ندارند.
تعداد دفعات حرکت کابین، ارتفاع مسیر، سرعت، تعداد توقفها و میزان استفاده روزانه میتواند روی تعداد سیکلهای خمشدن سیمبکسل تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، یک آسانسور پرتردد در یک ساختمان اداری یا تجاری ممکن است سیمبکسل را بسیار بیشتر از یک آسانسور کممصرف در یک ساختمان مسکونی تحت فشار قرار دهد.
در آسانسورهای پرتردد، انتخاب سیمبکسل مناسب از نظر مقاومت در برابر خستگی خمشی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۱۲. خوردگی و عوامل محیطی
رطوبت، آلودگی، گردوغبار و شرایط نامناسب محیطی نیز میتوانند عمر سیمبکسل را کاهش دهند.
خوردگی سطحی ممکن است در ابتدا فقط به شکل تغییر رنگ یا زنگزدگی جزئی دیده شود، اما اگر خوردگی به داخل ساختار سیمبکسل نفوذ کند، میتواند به کاهش سطح مقطع مفتولها و افزایش احتمال شکست منجر شود.
به همین دلیل، در محیطهای مرطوب یا آلوده، بازرسی منظم سیمبکسل اهمیت بیشتری دارد.
منابع تخصصی بازرسی سیمبکسل نیز خوردگی را یکی از عوامل مهم کاهش قطر و افزایش احتمال شکست مفتولها میدانند.
یک نکته بسیار مهم: الگوی ساییدگی سیمبکسل چه چیزی به ما میگوید؟
یکی از بهترین روشها برای پیدا کردن علت خرابی، بررسی محل و شکل ساییدگی است.
اگر ساییدگی در یک سمت سیمبکسل بیشتر است:
احتمال وجود مشکل در همراستایی فلکه یا مسیر حرکت سیمبکسل بیشتر است.
اگر فقط برخی سیمبکسلها بیشتر ساییده شدهاند:
باید تساوی کشش سیمبکسلها بررسی شود.
اگر ساییدگی در محل تماس با فلکه شدیدتر است:
باید وضعیت شیار فلکه و میزان لغزش بررسی شود.
اگر سطح سیمبکسل دچار خوردگی است:
باید شرایط محیطی و روانکاری بررسی شود.
اگر سیمبکسل دچار تغییر شکل یا بازشدگی رشتهها شده است:
باید نحوه نصب، پیچش و شرایط مکانیکی سیمبکسل بررسی شود.
این نگاه به الگوی خرابی بسیار مهم است؛ چون به جای اینکه فقط سیمبکسل را تعویض کنیم، میتوانیم به دنبال علت ریشهای خرابی باشیم.
آیا فقط تعویض سیم بکسل آسانسور کافی است؟
در بسیاری از پروژهها، سیمبکسل فرسوده تعویض میشود و آسانسور دوباره راهاندازی میشود؛ اما اگر علت اصلی خرابی پیدا نشده باشد، احتمال تکرار مشکل وجود دارد.
قبل از نصب سیمبکسل جدید بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
سیمبکسل قبلی چگونه و در کجا فرسوده شده است؟
↓
آیا شیارهای فلکه فرسوده یا تغییرشکلیافتهاند؟
↓
آیا فلکهها همراستا هستند؟
↓
آیا کشش تمام سیمبکسلها برابر است؟
↓
آیا سیمبکسل انتخابشده با فلکه و سیستم آسانسور سازگار است؟
↓
آیا سیمبکسل در زمان نصب دچار پیچش یا آسیب شده است؟
↓
آیا روانکاری مطابق دستورالعمل سازنده انجام شده است؟
اگر پاسخ این سؤالها مشخص نباشد، تعویض سیمبکسل ممکن است فقط یک راهحل موقت باشد.
چکلیست عیبیابی ساییدگی زودهنگام سیم بکسل آسانسور
اگر سیم بکسل آسانسور شما زودتر از انتظار فرسوده شده است، این موارد را بررسی کنید:
سیستم سیمبکسل
- نوع و ساختار سیمبکسل
- قطر سیمبکسل
- شرایط سطحی
- خوردگی
- شکست مفتولها
- تغییر شکل
- پیچش و تابخوردگی
فلکه کششی
- شکل شیار
- قطر شیار
- میزان فرسودگی
- یکنواختی شیارها
- وجود آثار لغزش
- تطابق شیار با سیمبکسل
کشش
- میزان کشش هر سیمبکسل
- اختلاف کشش بین سیمبکسلها
- تغییر کشش در طول حرکت کابین
همراستایی
- همراستایی فلکهها
- مسیر ورود و خروج سیمبکسل
- زاویه ورود به شیار
- تماس سیمبکسل با لبه شیار
نصب و نگهداری
- روش باز کردن سیمبکسل از قرقره
- نحوه نصب
- میزان پیچش
- روانکاری
- شرایط محیطی
ساییدگی یا پارگی زودهنگام سیم بکسل آسانسور لزوما به معنی بیکیفیت بودن سیمبکسل نیست.
در بسیاری از موارد، مشکل اصلی در جای دیگری از سیستم قرار دارد:
شیار فرسوده فلکه
عدم تساوی کشش سیمبکسلها
همراستا نبودن فلکهها
لغزش روی فلکه
انتخاب نامناسب سیمبکسل
اختلاف قطر سیمبکسلها
نصب نادرست
روانکاری نامناسب
یا شرایط کاری سنگین و تعداد بالای سیکلهای حرکت.
به همین دلیل، وقتی سیمبکسل آسانسور زودتر از انتظار دچار سایش میشود، بهترین راهکار این نیست که فقط سیمبکسل را تعویض کنیم. باید الگوی خرابی را بررسی و علت ریشهای را پیدا کرد.
چون اگر فلکه کششی فرسوده باشد، همراستایی درست نباشد یا کشش سیمبکسلها تنظیم نشده باشد، سیمبکسل جدید نیز ممکن است خیلی زود دوباره دچار همان مشکل شود.
در آسانسور ۱۱۰، ما معتقدیم انتخاب و نگهداری صحیح تجهیزات آسانسور فقط به انتخاب یک قطعه مناسب محدود نمیشود؛ هماهنگی میان اجزای سیستم و اجرای صحیح آنهاست که در نهایت عملکرد، ایمنی و طول عمر تجهیزات را تعیین میکند.
